Bor

Bor, yeryüzünde toprak, kayalar ve suda yaygın olarak bulunan bir elementtir.

Bor mineralleri, yapılarında farklı oranlarda bor oksit (B2O3) içeren doğal bileşiklerdir. Türkiye’de yaygın olarak bulunan bor mineralleri ise; tinkal, kolemanit ve üleksittir. Bu mineralleri içeren cevherlere uygulanan fiziksel zenginleştirme işlemleri sonucunda konsantre bor ürünleri elde edilmektedir. Konsantre bor ürünleri de rafinasyon ile çeşitli rafine bor ürünlerine dönüştürülmektedir.

Bor ürünleri; cam, tarım, kimya, deterjan, seramik ve polimerik malzemeler, metalürji, nanoteknolojiler, otomotiv ve enerji, elektronik ve iletişim, uzay ve hava araçları, nükleer uygulamalar, askeri araçlar, yakıtlar ve inşaat gibi pek çok farklı alan ve sektörde kullanılmaktadır. Bu sektörlerde çoğunlukla rafine bor ürünleri kullanılmakla birlikte konsantre bor ürünleri de tüketilebilmektedir. 2017 yılında Dünya genelinde tüketilen bor ürünlerinin yaklaşık %80’i cam, seramik-frit, tarım ve deterjan-temizlik sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Türkiye, en çok rafine bor ürünlerinin üretimini gerçekleştiren ülkedir.

Önemli bor yatakları Türkiye, ABD, Rusya ve Güney Amerika’da yer almaktadır. Ülkemizin bilinen bor madeni yatakları Batı Anadolu'da; Eskişehir-Kırka, Kütahya-Emet, Bursa-Kestelek ve Balıkesir-Bigadiç'te bulunmaktadır. Türkiye toplam 3,3 milyar ton rezerv miktarı ile dünya toplam bor rezervi sıralamasında %73'lük pay ile ilk sırada yer almaktadır.

Dünya bor ürünleri tüketimi yaklaşık 3,865 milyon tondur. 2017 yılında Dünya bor talebinin yaklaşık %57'si Türkiye tarafından karşılanmış olup 2017 yılında rafine bor ürünleri üretimi 2,02 milyon ton olarak gerçekleştirilmiştir. Bu üretim rakamının sürdürülebilir şekilde devam etmesi için kurulu kapasite 2017 yılında 2,7 milyon tona çıkarılmıştır. 2018 yılı Haziran ayı sonu itibarıyla rafine bor ürünleri üretimi ise 1,14 milyon ton olarak gerçekleşmiştir.

Bor satışları 2017 yılında miktar bazında yaklaşık 2,2 milyon ton ve değer bazında ise 880 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Eti Maden'in toplam satış gelirlerinin %97’si ihracat gelirlerinden oluşmuştur. 2018 yılı Haziran ayı sonu itibarıyla Eti Maden 1,1 milyon ton bor ürünleri satışı karşılığında 471 milyon dolar gelir elde etmiştir.

İleri teknoloji bor ürünlerinden biri olan bor karbür ürününün Bandırma’da (Balıkesir) üretilebilmesi ve teknoloji transferi konusunda mutabakat zaptı imzalanmıştır. Bu kapsamda, proje çalışmalarına devam edilmektedir. Türkiye, küresel pazardaki konumunu güçlendirmek amacıyla 2018 yılında 2,35 milyon ton bor ürünü satışı gerçekleştirerek %59’luk pazar payı hedeflemektedir.

Burada yer verilen bilgiler Bakanlığımız Web Sayfası kullanıcılarına bilgi verme amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı bir resmi belge niteliği taşımamaktadır.